Ülke Sporunun Dinamosu: Okul Sporları / Doktorant Oğuzhan Gül

Çocuklarımız 6 yaşından itibaren okula başlıyor. Bu yaştan itibaren beden eğitimi dersiyle tanışıyor, sporla tanışıyor. Ülkemizde hep eleştiri konusu yeterli sporcu yetiştiremiyoruz şeklinde. Burada hem sporun gelişimi açısından hem de öğrencimizin daha en küçük yaşlardan, doğru branşlara yönlendirilmesi, yeteneklerinin fark edilmesi açısından okul sporlarının rolü ve önemi nedir?
Bilindiği üzere, çocuklar genel itibariyle ilk başta ya aileleri vasıtasıyla ya da okulda sporla tanışmaktadır. Burada dikkat etmemiz gereken husus ailelerin spor konusunda bilinçlendirilmesi gerektiğidir. Çünkü çocuk ailesinden spor konusunda destek gördüğü zaman gerek okulda gerekse kulüpler aracılığıyla spor hayatına devam etmektedir. Şöyle bir tespit yapsak yanlış olmaz. Çocuğun spora devamlılığını sağlamakta ailenin görevini yüzdelik olarak ifade edersek neredeyse %70-80 gibi bir düzeyde olduğu söylenebilir. Ki bu da ailenin önemini ortaya çıkarmaktadır. Ailesinden spor konusunda destek alan çocuk okulda da spor konusunda başarılı olabilir.
TÜİK’in verilerine baktığımızda ülkemizin yaklaşık %23’lük bir kısmının 7-18 yaş aralığında olduğu gözükmektedir. Buradan şu yargıya varabiliriz ki bu dilim çok iyi bir sporcu seçim havuzuna sahip olduğumuzu gösterir. Sporcu seçimi ile sporcunun doğru branşa yönlendirmesinde en büyük iş yine Beden Eğitimi ve Spor öğretmenlerine düşmektedir. Beden Eğitimi ve Spor öğretmenlerimize bu hususta çok fazla görev düşmektedir. Beden Eğitimi ve Spor öğretmenlerimiz çocukların ilgi ve yeteneklerine dikkat ettiği zaman başarılı bir sporcu çıkartabiliriz. Burada Beden Eğitimi ve spor öğretmenlerinin görevlerinin ne kadar önemli olduğuna bir örnek verecek olursak: Başakşehir Spor Kulübü’nde kalecilik görevini yapan milli sporcumuz Volkan Babacan’ın yeteneğini gören ve bu sayede spora yönlendiren ilkokul Beden Eğitimi ve Spor öğretmenidir. Bu örnekleri çoğaltabiliriz. Sonuç olarak, okul sporları sayesinde Beden Eğitimi ve Spor öğretmenlerinin yetenekli çocukları yönlendirme ve ülke sporuna kazandırması konusunda öneminin yadsınamaz düzeyde olduğunu söyleyebiliriz.
Ülkemizde ve dünyada ne tür okul sporları var?
Öncelikle dünyadaki okul sporlarından bahsetmek isterim. Dünyada bazı ülkelerde ve bu ülkelerin isimlerini verecek olursak, Almanya, Finlandiya, Amerika, Çin, İtalya, Fransa Hollanda gibi ülkelerde branşlara özgü okul sporlarına çokça önem verilmektedir. Bu okullar branşa yönelik okul sporlarıdır. Örneğin Almanya’daki okul sporları vasıtasıyla 550’nin üzerinde kazanılan olimpiyat madalyası bu okullarda yetişen öğrenciler sayesinde kazanılmıştır. Bu örnek bize okul sporlarının çok önemli olduğunu göstermektedir. Başka bir örnek verecek olursak İtalya 1960 Roma olimpiyatlarında kendilerini başarısız görmüşler ve bu hususta yeni yapılanmalara giderek sürdürülebilir ve uzun vadeli okul sporları sistemini faaliyete geçirmişlerdir. Kurdukları bu sistemler sayesinde 1970-1980’li yıllardaki düzenlenen uluslararası spor organizasyonlarında bu sistemin meyvelerini yavaş yavaş toplamaya başlamışlardır. Bahsettiğim bu konular özelinde görülmektedir ki sporda başarıyı elde etmek isteyen ülkeler okul sporlarına yönelmiş ve bunun tabiri caizse ekmeğini yemişlerdir.
Ülkemizdeki okul sporlardan bahsedecek olursak çok fazla önem verilen bir alan olmadığı görülmektedir. Biraz önce ifade ettiğim gibi dünyada başarılı ülkeler okul sporlarına önem vermektedirler. Ülkemizde okul sporları ile ilgili filizlenme TEMATİK’leşme (branşa özgü okul sporları) ile başladığını söyleyebiliriz. Ülkemizde 2018 yılında branşa özgü spor okulları faaliyete başlamıştır. Bu önemli bir adımdır. Çünkü branşa yönelik spor okulları faaliyetlerini yürütme konusunda spor eğitimi verdiği branşın tek veya birkaç olması işleyişin kolay olmasını sağlamaktadır. Ancak ülkemizde gerçekleştirilen girişimler dünyada spor konusunda rekabet edilebilir bir seviyede değildir. Birkaç sporcunun başarısına odaklanıp geri kalan sporcuları göz ardı etmememiz gerekir. Burada dikkat edilmesi gereken şey sürdürülebilir bir başarı elde etmek. Bunun da okul sporları sayesinde olacağını düşünmekteyim.
Okul sporları sayesinde spor ne düzeyde gelişip yaygınlaşabilir?
Yukarıda da ifade ettiklerimden yola çıkarak şu ifade edilebilir ki okul sporları ülke sporunun dinamosudur. Yöneticilerimiz okul sporlarına gereken önemi göstermeleri durumunda başarılarımız gözle görülecek bir seviyede artabilir. Bu söylediklerime ithafen okul sporlarına gereken önem verilmesi durumunda sportif başarılarımız neredeyse %50-60 oranında artabilir.
Okul sporları sayesinde başarılı sporcuları keşfetmek kolaylaşacak mı?
Elbette kolaylaşacaktır. Çünkü okul sporları, başarılı sporcu keşfetmek için iyi bir kaynak oluşturmaktadır. Okul sporları kapsamında yarışma formatlarının profesyonel mantıkta düzenlenmesi durumunda başarılı öğrencilerin buradan gözlemlenmesine ve yönlendirilmesine öncülük edecektir. Bu şekilde düzenlemelerin bir sistem dahilinde yapılması gerekmektedir. Bu sayede de başarılı bir sporcu keşfetme ihtimali çok daha artacaktır.
Okul sporları sayesinde öğrencilerin fiziksel gelişimleri ile ruhsal gelişimlerinin de gelişeceğini düşünüyor musunuz?
Burada ilk başta sporun faydalarını anlatmakta fayda vardır. Sporun kişilerin fiziksel ve ruhsal gelişimi açısından faydaları bilinmektedir. İlk başta fiziksel faydalarını sayacak olursak: Kalp hastalıklarındaki riski azaltır, vücudun ihtiyaç duyduğu oksijen miktarını artırır, yüksek tansiyon riskini azaltır, kandaki Triglycerid seviyesini azaltır, kandaki iyi kolesterolü (HDL) artırır, çabuk yorulmayı geciktirir… İkinci olarak ruhsal gelişimdeki faydalarını saydığımızda ise: Saldırganlık, geçimsizliğin törpülenmesi, öfke, kıskançlık gibi duyguların boşalımını sağlar. Bu tür faydaları elde etmek için beden eğitimi ve spor etkinliklerine katılmanın gerektiğini söyleyebiliriz. Bu etkinliklerin de okul sporları kapsamında gerçekleştirilmesi daha kolaydır.
Spor Sivas projesi yapıldı. Projeden bahseder misiniz? Projeden ne gibi sonuçlar alındı?
2018 yılında hazırlanan bir projedir. Projenin meyveleri daha çok 2019 yılında toplanmıştır. Projenin temel mantığı spor malzemesine ihtiyacı olan okullara malzeme desteği sağlamaktır. Bu proje sayesinde Sivas ili içerisinde bulunan okullarda spor malzeme ihtiyacı karşılanmıştır. Bunlara ek olarak bu proje kapsamında çeşitli yarışma ve etkinlikler düzenlenmiştir. Düzenlenen yarışma ve etkilinler spora ilginin artmasına vesile olmuştur.
Okullarımızda beden eğitimi öğretmenleri sanki bir altyapı sorumlusu gibi rol oynuyorlar diyebilir miyiz?
Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin asli görevi okulda öğrencilere fiziksel aktivite yaptırmak ve müfredatın getirdiği branşlarda (temel düzeyde futbol, basketbol, hentbol, voleybol, atletizm, cimnastik vb.) öğrencilere eğitimler vermektir. Diğer görevleri ise çeşitli branşlarda takımlar kurup müsabakalara katılmaktır. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli şey bir beden eğitimi ve spor öğretmeninin antrenör gibi algılanmaması gerektiğidir. Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin alt yapı sorumlusu gibi davranmaları sporun doğası gereği tabii ki doğaldır. Ancak burada göz ardı edilmemesi gereken konu bu öğretmenlerin asli vazifelerinden uzaklaşmamalarıdır.
Okul sporlarının daha sağlıklı yürütülmesi ve geliştirilmesi adına önerileriniz nelerdir?
Öncelikle burada okul sporlarına katılan öğrencilerin derslerinde ek puan almaları gerektiğini düşünüyorum. Bunu şöyle izah etmekte fayda vardır. Örneğin bir öğrenci okul sporları kapsamında düzenlenen bir turnuvaya katıldı ve başarı elde etti. Burada öğrencinin motivasyonunu yüksek tutmak ve spor alanı içerisindeki başarısını taçlandırmak için okul derslerinden ek puanla ödüllendirilmesi gerektiğini düşünmekteyim. Böylelikle öğrenci hem spordan uzaklaşmayacak hem de gelecek yıllarında daha başarılı olabilmek için çok fazla çalışmaya gayret edecektir. Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz ki, bu şekilde düzenlemelerin getirilmesi hem öğrenci açısından hem de ülke sporu açısından öğrenciye ve ülke sporuna kayda değer katkılar sunacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.