Ağız ve Diş Sağlığı Nasıl Korunur? / Prof. Dr. Aslıhan Üşümez

1973 yılında Gaziantep’in Nizip ilçesinde doğan Prof. Dr. Aslıhan Üşümez Hanımefendi, Yüksek lisans eğitimini Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde tamamlayarak 1996 yılında mezun oldu. 1997 yılında Selçuk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı bünyesinde doktora eğitimime başlayan ve 2001 yılında “Bilim Doktoru” unvanı alarak doktora programından mezun olan Aslıhan Hanımefendi, 2003 yılında Selçuk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı’na Yardımcı Doçent unvanıyla öğretim üyesi olarak atandı ve 2005 yılında aynı üniversitede Doçent unvanıyla görevine devam etti. 2010 yılında Gaziantep Üniversitesi’ne Profesör olarak atanan ve 2012 yılında RWTH Aachen Üniversitesinde ‘Diş Hekimliğinde Lazer’ alanında Yüksek lisansını tamamladı. 2011 yılından itibaren Bezmialem Vakıf Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı Başkanı görevini yürütmektedir.

Ağız diş sağlığının önemi nedir? Toplumumuz ağız diş sağlığına ne kadar önem veriyor?

Hastalıklı dişler, ağız sağlığını etkilediği gibi insan vücudundaki diğer organların sağlığını da tetikler. Sağlıklı dişleriniz ve dişetleriniz yoksa daha sık hastalanırsınız, dahası dişinize gizlenmiş bir enfeksiyon kalbinizi, böbreğinizi veya damarlarınızı da etkiler. Toplumumuzda ağız ve diş bakımı eskiye nazaran iyi olsa da hala yeterli değil. Günümüzde, kişiler sağlıklarından çok estetik kaygılar sebebiyle diş hekimine başvuruyor ve daha beyaz dişler istiyor.

Ağız diş sağlığı nasıl korunmalıdır?

Diş sağlığının korunması için yapılması gereken aslında sadece düzenli fırçalamak. Dişler sabah ve akşam olmak üzere en az iki defa fırçalanmalıdır. Diş ipi ile dişlerin arayüz temizliği yapılmalı ve gün aşırı ağız duşlarıyla gargara yapılmalıdır.

Dişlerin çürümemesi için önlem olarak neler yapılmalı?

Diş çürümesine neden olan asıl neden dişler arasında kalan besinler ve bu besinlerin neden olduğu bakterilerdir. Ayrıca hassas diş yüzeyleri de dikkatli bakılmadığı zaman çok çabuk çürüyebilmektedir. Diş çürümesine genel olarak karbonhidratlı yiyecekler yani şekerler neden olmaktadır. Ayrıca sudaki flüor eksikliği de düş çürümesinin ana nedenleri arasında gösterilebilir. Flüor, diş minesinin güçlenmesini ve dişin çürümelere karşı daha dirençli olmasını sağlar. Daha önce de belirttiğim gibi çürümeyi önlemenin esas yolu düzenli diş fırçalamaktır.

Hamilelikte ortaya çıkabilecek diş sorunları nelerdir? Tedavisi nasıl oluyor? Önlem olarak neler yapılabilir?

Hamilelik döneminde diş sağlığına normal zamandan daha fazla özen gösterilmelidir. Hamilelikte diş çürümesinin artması gibi bir durum söz konusu değildir. Gebelikte diş çürüklerinde görülen artış eğiliminin sebebi, anne adaylarının enerji ihtiyaçlarını karşılayabilmek amacıyla fazla miktarda karbonhidrat alımı yapmalarıdır. Gebeliğe bağlı değişim gösteren hormon düzeyleri, diş eti problemlerini direkt olarak, diş çürüklerini de dolaylı olarak etkiler. Diş eti sorunları kişide diş etlerinde kızarıklık, şişlik ve kanama şeklinde kendini göstermektedir. Bu diş eti hastalığına “hamilelik gingivitisi” denmektedir. Tedavi edilmez ve ilerlerse dişlerin kaybına sebep olabilmektedir. Gebelik süresince her türlü diş tedavisi ve bakımını yaptırmanız mümkündür. Şayet, önceden bir düşük durumu ya da mevcut durumda bir düşük ihtimali varsa gebeliğin ilk üç aylık döneminde çok acil olmayan diş tedavileri yapılmamalıdır.

Özellikle sigara içenlerde dişlerde sarılık problemi yaşanıyor. Dişlerdeki bu sarılığın giderilmesi için önerileriniz nelerdir?

Eğer sağlıklı bir yaşam ve de sağlıklı dişlere sahip olmak istiyorsanız sigaraya kesinlikle hayır demelisiniz. Sigara kullanımı dişlerinizde sararma ve kararmaya, diş etlerinizde iltihaba, ağız kokusuna ve hatta akciğer kanserine neden olabilir. Önce sigara bırakılmalı sonra yapılacak basit bir tedavi ile dişlerdeki lekeler kolayca giderilir. Oluşan lekeler temizlenebilir nikotin lekeleridir.

Ağız kokusunun dişlerle bağlantısı nedir? Neler yapılmalıdır?

Ağız kokusundan kurtulmak için ağızdaki diş eti hastalıkları ve diş çürükleri tedavi edilmelidir. Ağız ve diş sağlığına dikkat edilmeli, günde en az iki kez florürlü bir diş macunu ile dişler fırçalanmalı ve günde bir kez diş ipi kullanılmalıdır. Diş fırçalama sırasında dilin de fırçalanması gerekir. Kullanılan protezlerin bakımına özen gösterilmelidir. Kokuya sebep olabilecek diğer bir durum ise hastanın genel sistemik hastalıklarıdır (diabet, karaciğer böbrek yetmezliği). Diş hekimi bu konuda bilinçli olmalı, hastayı uygun birime yönlendirmelidir.

Diş hekimi korkusu çeken hastalar konusunda ne söylemek istersiniz.

Diş hekimi ve diş tedavisi korkusu genel olarak geçmişteki kötü anılar ve tecrübeler ile ilgilidir. Burada diş hekimlerimize çok iş düşüyor. Yapılacak tedavi konusunda hastayı detaylı bilgilendirmek, en az ağrı oluşturacak şekilde tedaviyi yapmak gerekir. Bu tip hastalarımızda ikna yöntemi kullanıyoruz ve gerçekten işe yarıyor. Eğer hastamız ikna olmuyorsa ve çok fazla korkuyorsa, o durumda sedasyon altında çalışarak tedaviyi tamamlıyoruz.

Diş fırçası ve macunu önerileriniz nelerdir? En uygun diş fırçalama tekniği nasıl olmalıdır?

Dişleri korumanın en etkili yolu düzenli olarak fırçalamaktır. Diş fırçalamanın ilk adımı ise doğru fırça seçimidir. En uygun fırça “yumuşak” sertlikteki fırçalardır. Ağız içinde kolay hareket ettirilmesi ve arka dişlere rahat ulaşabilmesi açısından fırçanın baş kısmının kısa olması gerekiyor. Uygun fırça seçtikten sonra dişlerinizi günde en az iki kez düzenli olarak fırçalayın. Diş fırçası dişlerle 45 derecelik açı yapacak şekilde tutulmalıdır. Dişler diş eti hizasından başlayarak ağız boşluğuna doğru yumuşak hareketlerle ve dairesel biçimde yapılmalıdır. Daha sonra dişlerin iç yüzeyleri aynı şekilde fırçalanır. Dişlerin çiğneme yüzeyleri fırça düz olarak ileri geri hareket ettirilerek fırçalanır. Diş fırçası kişiye ait bir araçtır, başkalarıyla paylaşmayın ve fırçalarınızı eskiyince değiştirin. Sağlıklı diş etlerinin fırçalama sırasında kanamadığı ve kanayan diş etlerinin hastalıklı dişlerin göstergesi olduğunu unutmayın.

Bakımlı dişlerin sosyal hayattaki etkileri nelerdir?

Diş bakımı sosyal hayatta çok büyük öneme sahiptir. Kendine önem veren insanlar için diş bakımı büyük önem arz etmektedir. Temiz bir ağız ve güzel dişler, sağlıklı bir görüntü vermenin yanısıra, kişinin kendine olan güvenini arttıracaktır.

Kliniğinizde hangi hizmetleri sunuyorsunuz? Son olarak söylemek istedikleriniz nelerdir?

Bezmialem Vakıf Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Kliniğinde, her türlü diş tedavisi yapılmaktadır. Bunun yanısıra, implant uygulamaları, estetik restorasyonlar, diş beyazlatma, lazer destekli diş tedavisi gibi modern uygulamalar da başarı ile gerçekleştirilmektedir.

Toplum olarak ağız ve diş sağlığımıza daha fazla önem vermeliyiz. Düzenli kontroller yaptırarak bakımlı ağızlara sahip olabiliriz.