İnternet Girişimcileri İçin Yol Haritası / Dijital Pazarlama Ve İnternet Girişimciliği Uzmanı Hasan Yaşar

Ülkemiz internet girişimcileri için ne gibi fırsatlar sunuyor, teknolojik altyapı, finansman desteği konularında nerede duruyor?

Ülkemizde girişimciler için KOSGEB’in vermiş olduğu çeşitli destekler var. Bunun dışında özellikle yurtdışına açılmak isteyen firmalar için bazı bakanlıkların destekleri mevcut. Bir de teknoparklar var, vergi avantajı sağlıyorlar.

Dünya çapında ön plana çıkan internet siteleri, servisleri maalesef yok denecek kadar az. Eksik olan nedir, nasıl bir yol haritası izlenmeli?

Türkiye’den dünya çapında bir servis çıkması maalesef neredeyse imkânsız. Çünkü buna uygun bir ekosistem mevcut değil. Yatırımcılar, destekler yeterli değil. Öncelikle bir ekosistemin oluşması gerekiyor. Bunun oluşabilmesi içinde herkesin seferber olması lazım. Yeni başlayan girişimciler için Melek Yatırımcı sayısının azlığı da önemli bir eksiklik.

İnternet girişimcilerine hangi alanlarda yatırım yapmalarını tavsiye edersiniz?

İnternet girişimciliğinde her alanda halen açıklar mevcut. Onun için ilgi alanlarına göre yönelmelerinde fayda var. Son yıllarda Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) ve Nesnelerin İnterneti (IOT) büyümeye devam ediyor. Bunlar dışında Yapay Zekâ üzerine çalışmalar da önem kazanmaya devam ediyor. Fakat bunların hepsi birer araç, önemli olan bu araçlarla ne gibi çözümler üretebileceğimiz.

İyi bir internet girişimi hangi kriterlere sahip olmalıdır? Başarılı internet girişimlerinin ortak özellikleri nelerdir?

Öncelikle iyi bir ekip kurulmalı. Daha sonrasında ise yeterli sermaye ve iyi bir yol haritası ile yola çıkılması gerekiyor. Süreçte hızlı değişiklikler (pivot) yapabilmek oldukça önemli. Hiçbir proje başta planlandığı şekliyle devam etmiyor.

İnternet girişimcilerinin en sık yaptığı hatalar nelerdir? Ülkemizde girişilen internet projelerinin başarı oranı hakkında bilgi verebilir misiniz?

Yapılan çok fazla hata var. Başlangıç olarak yanlış ortak seçimini söyleyebiliriz. Genelde aynı alandan kişiler ortak oluyorlar ve bu o alanda çok güçlü olmalarını sağlamalarına rağmen diğer alanlarda oldukça zayıf kalmalarına neden oluyor. Şirketleşme konusunda erken davranılıyor. Öncelikle projenin belli bir aşamaya gelmesi ve artık fatura kesecek düzeye gelmesi gerekiyor şirketleşme için. İşlere başlar başlamaz şirket kuruluyor ve daha sonrasında şirketin dertleri ile uğraşmaktan proje ikinci plana düşüyor. Projeyi başlatmak için en mükemmel halini beklemek de yapılan genel hatalardan birisi. Minimum özellikleri ile projeyi yayına alıp daha sonrasında onun üzerinden güncellemelerle devam etmek çok daha mantıklı. Elimde maalesef başarı oranları ile ilgili net bir bilgi yok. Fakat genel geçer bir deyimle %80 proje başarısız oluyor. Başarılı olup hayatına devam edenlerin ise %80’i ancak kendine yetecek kadar kazanıyor ve sadece sürdürülebilir bir iş yapıyor.

İnternet girişimciliğinin diğer girişimciliklerden farkları nelerdir?

Aslında girişimci, girişimcidir. İnternet girişimciliğinin tek farkı, her şeyi çevrimiçi (online) araçlarla veya çözümlerle yapmaya çalışır. İnternetin hızını ve gücünü kullanacağı için avantaj sağlar. Fakat her şeyden önce bir girişimcidir ve diğer girişimcilerin tüm özelliklerini barındırmalıdır. İnterneti iyi bilmek, iyi kullanabilmek tek başına hiçbir zaman yeterli değildir.

Özgün projesi olan internet girişimcileri yatırım almak için nasıl finansman desteği bulabilirler?

Öncelikle yatırım türlerine bir göz atmak lazım bunun için. İlk yatırımcılar çevremizdeki insanlardır (FFF: Family, Friends, Fools), onları projemize inandırıp maddi kaynak oluşturabiliriz. Daha sonrasında ise Melek Yatırımcılar geliyor. Bunların listelendiği çeşitli yerler mevcut, konunuzla alakalı melek yatırımcıları bularak onlara projeyi ulaştırmak mantıklı olacaktır. Bunun dışında çeşitli düzenlenen yarışmalarda da projenizi göstererek yatırımcı bulma şansınız mevcut. Fakat sadece “özgün” veya iyi fikir olması yatırım almak için yeterli değil.

Başarılı girişimcilerde hangi ortak kişisel özellikleri gözlemlediniz? İyi bir girişimci hangi içsel dinamiklere sahip olmalı?

Başarılı girişimcilerin en büyük ortak özelliğinin “başlamak” olduğunu düşünüyorum. Bir projenin düşüncede kalması kişiyi girişimci yapmıyor. Girişimci, aklına gelen fikri hızlı bir şekilde yapmalı ve işe başlamalıdır. Bunun dışında istikrar ve çevre de oldukça önemli etkenler.

Türkiye’de girişim kültürünün daha iyi yerlere gelmesi için neler yapılabilir?

Öncelikle “girişimcilik” kavramının büyütülüp şişirilmesinden vazgeçilmesi lazım. Girişimci olmak güzel bir şey fakat herkes için veya her şey için sihirli çözüm değil. Sürecin zorluklarını bilerek girmeli insanlar. Maalesef yatırımcılar sırada beklemiyor, yeni proje çıksın yatırım yapalım diye. Bu nedenle öncelikle, proje kendini çevirinceye kadar yetecek sermayeyi, projeye başlamadan önce ayarlamak gerekiyor.