Sporcuların Başarısında Benlik Saygısının Önemi / Spor Bilimleri Uzmanı Ayşegül Gökçe Gayretli

Sporcunun başarıya ulaşmasında benlik saygısı ve zihinsel dayanıklılığın önemi nedir?
Spor bilimleri fiziksel olduğu kadar psikolojik boyutuyla ön plana çıkmaktadır. Bu psikolojik boyutların başında benlik saygısı ve zihinsel dayanıklılık gelmektedir. Öncelikle benlik saygısını tanımlayabilmek için ben kavramını açıklamak gerekir. Kavram olarak “ben”, geniş anlamda kişinin kendisi hakkındaki düşünceleridir. Kişinin bu düşünceleri hayatı ve hayatını yorumlama şekli, hayatındaki önemli gördüğü kişilerin verdiği uyaranlar ve kendi eylemlerine yüklediği anlamlardan oluşmaktadır.
Günümüz spor dallarında, üstün performansı yakalamak için sporcunun fiziksel yeterliğinin yanında zihinsel ve psikolojik yeterliğinin de ciddi derecede önemli olduğu kabul edilmektedir. Spor müsabakalarında zihinsel dayanıklılığı düşük olan bir sporcunun uzun süre başarılı olması söz konusu değildir ancak fiziksel dayanıklılığı ile birlikte zihinsel dayanıklılığı yüksek olan sporcunun uzun süre başarılı olduğu görülmektedir. Zihinsel dayanıklılık, her şeyden önce bireyin zihinsel olarak hazır bulunuşluğu ve karar alma süreçleri ile ilgilidir. Spor müsabakalarında sporcuların zihinsel hazır bulunuşluk düzeyi ve karar alma süreçleri doğrudan başarıyı etkilemektedir. Çünkü müsabakaya hazır olmak ve müsabaka esnasında ani gelişen kararlar almak ve aynı zamanda bu kararları yönetmek, sporcuları başarıya taşımaktadır. Bu nedenle zihinsel dayanıklılık başarının ön koşuludur diyebiliriz.
Antrenörler, sporcularına hemen hemen aynı prensiplere dayalı fiziksel antrenman yöntemleri uygulamalarına rağmen sporcularda birbirinden çok farklı sonuçlara rastlanmasının sebepleri arasında neler vardır, siz nasıl yorumluyorsunuz?
Bu soru sadece spor bilimlerini değil birçok farklı bilim alanını ilgilendiren bir konudur. Örneğin eğitim bilimleri için de aynı durum söz konusudur. Bütün öğrenciler aynı eğitim sisteminden geçmesine rağmen farklı başarılar sergilemektedir. Bunun en temel nedeni insanın mekanik bir canlı olmamasıdır. Her ne kadar günümüzde spor dalları mekanik bir hal alsa da bir birey olarak sporcunun başarısı sadece fiziksel nedenlerle ölçülemez. Bunun yanında zihinsel, psikolojik, sosyal, kültürel birçok etmen bulunmaktadır. Dolayısıyla bütün sporculara aynı prensiplere dayalı fiziksel antrenman yöntemleri uygulansa da sporcuların kendi yaşam deneyimlerinin farklı olması, beraberinde farklı başarı düzeyleri getirecektir. Bu kaçınılmaz bir durumdur. Bu nedenle spor bilimleri sadece fiziksel boyutlarla değil başarıyı etkileyebilecek diğer bütün boyutlarla ilgilenmek durumundadır. Aksi takdirde sporda istenilen başarıyı elde edebilmek mümkün değildir.
Uzak Doğu sporları ile ilgilenen sporcularda benlik saygısı ile zihinsel dayanıklılığı arasında nasıl bir ilişki vardır?
Uzak Doğu sporları ile ilgilenen sporcularda benlik saygısı ve zihinsel dayanıklılık arasındaki ilişkiyi incelediğimiz bir araştırmada elde ettiğimiz sonuçlar, iki kavram arasında doğrudan bir ilişki olduğunu göstermektedir. Araştırmanın sonuçlarına göre benlik saygısı yüksek olan sporcuların zihinsel dayanıklılıkları da yüksek bulunmuştur. Aynı şekilde zihinsel dayanıklılık da benlik saygısının bir yordayıcısıdır. Ayrıca yine yaptığımız araştırmada zihinsel dayanıklılık ve benlik saygısının alt boyutlarında da ilişkiler saptadık.
“Uzak Doğu Sporları ile İlgilenen Sporcularda Benlik Saygısı ve Zihinsel Dayanıklılık” ile ilgili bir araştırmanız var. Bu araştırmanın sonuçlarını bizimle paylaşır mısınız?
Araştırmamızın sonuçlarında bazı demografik özelliklere göre Uzak Doğu sporcularının benlik saygılarında elde ettiğimiz sonuçları şöyle özetleyebiliriz: Cinsiyete göre erkeklerin benlik saygılarının kadınlara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sporcuların düşük gelir düzeyinde olanların benlik saygıları küçük bir farkla da olsa yüksek bulunmuştur. Araştırmanın zihinsel dayanıklılık boyutunda ise Uzak Doğu sporları ile ilgilenen erkek sporcuların, kadınlara göre daha yüksek zihinsel dayanıklılığa sahip olduğu bulunmuştur. Eğitim durumunda, ortaokul öğrencilerinin lise öğrencilerine göre daha yüksek zihinsel dayanıklılığa sahip olduğu sonucuna ulaştık. Aylık gelir durumunda ise 3.500-5000 TL aylık gelire sahip olanların zihinsel dayanıklılıkları yüksek bulunmuştur.
Son olarak zihinsel dayanıklılık ile benlik saygısı arasındaki doğrudan ilişkiyi inceledik ve bunun sonucunda iki kavram arasında pozitif ilişkiye rastladık.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.