Savunma Sanayimizde Baş Döndürücü Gelişmeler Yaşanıyor / TUSAŞ Genel Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Fahrettin Öztürk

TUSAŞ’ın çalışmaları hakkında bilgi verir misiniz? TUSAŞ’ın gelecekteki projelerinde neler var?
TUSAŞ – Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. özgün ürünlere sahip ve küresel rekabet gücüne ulaşmış “dünya markası havacılık ve uzay şirketi” olma yolunda çalışmalarını sürdürmektedir.
Şirketimizin misyonu havacılık ve uzay sektöründe ulusal güvenlik ihtiyacını karşılayan çözümler üretmek ve sanayinin gelişmesine öncülük etmektir. Bu misyonla şirketimiz birçok önemli projeyi yürütmektedir. Bu projeler; T625 Gökbey, Hürjet, Milli Muharip Uçak (MMU), T929’dur. Projelerin geliştirme çalışmaları başarıyla devam etmektedir. Bunun yanında, T129 Atak, T70, Anka ve Aksungur seri olarak üretilmektedir. 2021 yılında fırlatılması planlanan TÜRKSAT 6A’nın montaj, entegrasyon ve test çalışmaları da devam etmektedir.
Milli Muharip Uçak projesi savunma sanayimizin geldiği yer adına ne ifade ediyor? Uçaklarımızı ne zaman gökyüzünde görebileceğiz?
Milli Muharip Uçak Projesi hem dünyanın hem ülkemizin en büyük projelerinden birisidir. Proje tamamlandığında ülkemiz, 5. nesil savaş uçağı üretebilen sayılı ülkelerden birisi olacaktır. Milli Muharip Uçak, hem hava-kara hem de hava-hava muharebelerinin gereksinimleri için üstün kabiliyetler sağlayacaktır. Bunun yanında, proje ile birlikte havacılık sektöründe güçlü bir ekosisteme ve savaş uçağı tasarımı konusunda da çok sayıda tecrübeli yetişmiş insan kaynağına sahip olacağız. MMU ile edinilen tecrübe ve kazanım, yeni nesil özgün hava araçları üretebilmemizin önünü açacaktır.
Uçağımızı 18 Mart 2023’te hangardan çıkarmayı, 2025’te ilk uçuşunu gerçekleştirmeyi ve 2029’da ise Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine teslim etmeyi planlıyoruz. MMU’nun, 2030’lu yıllardan itibaren kademeli olarak devreden çıkarılması düşünülen F-16 uçaklarının yerini alması hedefleniyor.
Savunma sanayimiz çok büyük atılımlar yapıyor, her geçen gün yeni silah sistemleri, yeni projeler gündeme geliyor. Takip etmekte bile zorlanıyoruz. Bunu nasıl okumak gerekiyor? İlerleyen günlerde savunma sanayi konusunda Türkiye’yi nerelerde göreceğiz?
Ülkemiz köklü tarihi geçmişi olan çok önemli bir ülkedir. Tam bağımsızlık yolunda savunma sanayimizin çok güçlü olması gerekiyor. İlerleyen zamanlarda dışa bağımlılığı azalmış, gücünü tüm dünyaya kanıtlamış bir savunma sanayisine sahip olmayı hedefliyoruz. Bu başarılarımız ile dış pazarda da önemli bir pay elde edebileceğimizi de öngörüyoruz. Şimdiden pek çok ürünümüzü yurt dışına ihraç etmenin gurur ve mutluluğunu yaşamaktayız.
TUSAŞ, Milli Uzay Programı’na ne gibi katkılarda bulunacak? Uzay teknolojileri, ülkelerin savunma ve güvenliğinde nasıl bir yerde duruyor?
Milli Uzay Programı kapsamında belirlenen hedeflere ulaşılmasında şirketimizin de önemli rolü olduğunu düşünüyoruz. Türkiye’nin önde gelen kurum ve kuruluşları ile birlikte büyük sorumluluklar üstleneceğiz. Milli Uzay Programı hedefleri arasında İMECE ile GÖKTÜRK-3’ün fırlatılması, İHA ve SİHA’ların etkinliğinin daha da artırılması gibi hedeflerde şirketimize önemli görevler düşüyor. TUSAŞ Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test (USET) Merkezi’ni de uzaya açılan teknoloji kapısı olarak görüyoruz. Dünyada sadece sayılı gelişmiş birkaç ülkenin sahip olduğu bu merkez ile uzay sistemleri montaj, entegrasyon ve test hizmetlerini sağlamaktayız. Bu yatırımlarımız ve insan kaynağımızla birlikte uluslararası bir oyuncu konumuna gelmeyi hedefliyoruz. Uydu entegrasyonu kadar önemli bir husus olan uydu teknolojileri, alt bileşenleri ve yazılımlarının da üretilmesi noktasında çalışmalarımız bulunuyor. Uydu yapısalları, yörünge yönelimi, uydu itki sistemleri, haberleşme teknolojileri, uydu yazılımları ve yer istasyonu gibi uzay/uydu projelerini ivmelendirecek ve ülkemizi bu alanda geleceğe taşıyacak ileri araştırma ve teknolojilerine önem ve öncelik veriyoruz.
Savunma sanayimizin millileşmesi ve tam bağımsız olmanın önemi hakkında değerlendirmelerinizi alabilir miyiz?
Ülkemiz oldukça kritik bir coğrafyada yer alıyor. Bu yüzden komşu ülkelerde yaşanan gerilimler, terör faaliyetleri gibi nedenlerle ülke savunması için aldığımız tedbirleri artırmamız çok önem arz ediyor. Bu sıkıntıların yanında maalesef bazı kısıtlayıcı düzenlemeler ve ambargolarla da sıkça karşılaşıyoruz. Böyle durumlarda ülkemizin savunmasında sıkıntılar yaşanmaması için dışa bağımlı olmamamız gerekiyor. Bu noktada güçlü olmamız ve bu kısıtlamalar ve ambargolarla akıllıca baş etmemiz gerekiyor. Hatta bazen parasını peşin ödeseniz de ürünü alamıyorsunuz. Bütün bu sıkıntılardan kurtulmanın yolu da dışarıdan ürün, sistem almak yerine, başarıyla geliştirdiğimiz, ürettiğimiz hatta dünyadaki başka ülkelere ihraç ettiğimiz savunma sistemlerinden geçiyor. Savunma sanayindeki gücümüz, ülkemizin dünyada da saygınlığını ve gücünü arttırmaktadır.
Savunma sanayinde patent alınabilecek Ar-Ge faaliyetlerinin artması için neler yapılmalıdır?
Bir buluşun patentlenebilir olması için yeni olması ve buluş basamağı içermesi gerekiyor. Bu tür yeni fikirleri hayata geçirebilmek için de mevcut patentleri çok iyi incelememiz gerekiyor. Bu incelemeyi patent veri tabanı analizleri ile gerçekleştiriyoruz. Tüm savunma sanayi şirketlerinde patent veri tabanı analizi kültürünün yaygınlaştırılması ile geliştirilen teknik çözümlerin hızlı ve etkin olması sağlanabilir. Sektörde öncü diğer firmaların koruma süresi sona erip, kullanımı serbeste düşen patentlerini de yakın takip etmekteyiz. Buluşu gerçekleştirmek kadar buluşu doğru yazmak, koruma kapsamını doğru belirlemek de çok önemlidir. Nitelikli tarifname yazımı ancak şirketin faaliyet alanındaki teknolojilerde deneyim sahibi olan yetişmiş personel ile gerçekleşebilmektedir. Şirketimiz patent faaliyetleri konusunda ülkemizin öncü kuruluşlarından birisi olup nitelikli patent uzmanlarına sahiptir. Fikri mülkiyet hakları konusunda farkındalığımız hızla artmakta ve ülkemizde de bu alanda farkındalığın artması için yoğun faaliyetler yapmaktayız.
Savunma Ar-Ge faaliyetleri çerçevesinde sanayi, üniversite işbirliğinin geliştirmeye yönelik neler yapılabilir?
Ülkesine katma değer sağlamak isteyen paydaşlarımız ile birlikte gelişmek, değer üretmek ve başarmak ana hedefimizdir. Bu başarılara ulaşmada, Ar-Ge ve inovasyonu en önemli kaldıraç olarak değerlendiriyoruz. Katma değerli çıktılara açık inovasyon, paydaşlarıyla birlikte üretme, birlikte evrilme felsefesini temeline alan işbirliği modelleri ve yenilik ağlarına etkin entegrasyon sağlayarak ulaşacağımızı öngörüyoruz. Bütün paydaşlarımızla birlikte çalışıyoruz. Sadece kendimiz için değil aynı zamanda paydaşlarımızı da büyütmek için çalışıyoruz. Amacımız ülkemizi güçlü kılmak ve ülkemizin dışa bağımlılığını azaltmaktır.
Savunma sanayiine dair farkındalık ve merakı nasıl yorumluyorsunuz?
Son yıllarda savuma sanayimizin her alanında baş döndürücü gelişmeler yaşanmaktadır. Ürünlerimiz tanınmaya başlamıştır. Özellikle basın ve yayın alanında ürünlerimize çok yer verildiğinden dolayı bütün savunma sanayi şirketleri merakla izlenmektedir. Türk Havacılığında çığır açacak olan en önemli projelerimizden MMU ise hem ülkemizde hem de dünyada yakinen takip edilmektedir. Bu proje başlı başına ülkemizin gurur kaynağı olacaktır. Teknolojik olarak ülkemizi en üst lige çıkaracaktır.
Terörle yapılan mücadelede kendi ürünlerimizin başarısı farkındalığı arttırmıştır. Ülkemizde savunma sanayi ürünlerine ilgi artmıştır.
Ayrıca ambargolar nedeniyle yerlileştirme ve millileştirme çalışmalarına verilen önemin artması da bu merak ve farkındalığı önemli ölçüde artırmaktadır. Kamuoyunun ilgisinden ve desteğinden çok memnunuz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.