Sigarayı Bırakmaktan Korkma / Terapist&Eğitmen Emre Üstünuçar

Sigara içenlerin pek çoğu sigarayı ömür boyu içeceklerini düşünmüyorlar. Bir gün sigara bağımlılığından kurtulacaklarını düşünüyorlar. Ama bu durumu sürekli erteliyorlar. Bu psikolojinin altında ne yatıyor? Sigara bırakmaya karar verebilmeleri için nasıl düşünmeli ve motive olmalılar?

Sigara içenlerin sigarayı bırakmayı ertelemelerinin sebebi, sigarasız hayata hazır hissetmemek, sigarasız hayattan keyif alamamaktan korkmak, sigarasız hayatın zorluklarıyla baş edememekten korkmak, kilo almaktan korkmak gibi pek çok korkudan olur. Yani bırakma korkusu, içici kalma korkusundan büyüktür genelde. Yani içiciler içici olmaktan daha çok, bırakmaktan korkarlar. Sigara içenler, sigarayı bırakmayı deneyerek kaybedecekleri hiçbir şeyleri olmadığını bilsinler. Ama kazanacakları çok şeyleri var! Ve ayrıca sigara bırakılmaz, sigaradan kurtulunur!

Sigara kullanıcıları sigarayı bırakmış olmalarına rağmen belli bir süreden sonra yeniden başlayabiliyorlar. Bunu neye bağlıyorsunuz?

Tekrar başlamanın genelde en büyük sebebi, sigaranın psikolojik bağımlılığını bitirememiş olmaktır. Yani içilecek herhangi bir sigaranın keyif vereceğini, rahatlatacağını, streslerine iyi geleceğini “sanmaya” devam etmektir. Sigaraya geri dönenlerin hiçbiri, nikotin bağımlılığından geri dönmez. Nikotinin %96.7’si 6 saat içinde çekilmiş olur bile. 6-7 saatlik bir uykudan uyanan insan kalktığında nikotin bağımlılığı algılanamayacak kadar hafif düzeye inmiştir. İnsanlar, her sabah tekrar sigaraya başlar. Çünkü psikolojik bağımlılığı halledemezler. Sigara sorununun %99’u psikolojik, %1’i fizikseldir! Geri dönmek de hep bu psikolojik kısmını halledememekten olur. Yani kafalarında bitirmemiş olurlar, çünkü kafada nasıl bitireceklerini bilmezler. Ve iradeyle direnerek de sigara kafada bitmez, tam tersi kıymeti artar!

Sigara keyif ilişkisini nasıl çözebiliriz? Sigara içmek gerçekten keyif midir?

Bunu anlatabilmem için 6 saatlik bir seminer veriyorum! Ama kısaca yardımcı olmaya çalışayım. Sigara bir keyif değildir. Sigara içen hiçbir insan daha keyifli bir insan olmaz. Tam tersi sigara içmek her içiciyi daha keyifsiz bir insan yapar. Kandan çekilen nikotin keyifsizlik yaratır. İçici, sigara içtiği an, sadece bir önceki söndürdüğü sigaradan beri hissettiği keyifsizliği azaltmış olur. Ama bunu keyif sanar. Ne acı değil mi? Keyifsizlik azaltmayı keyif sanmak!!

Stresli anlarda neden sigara içme ihtiyacı duyuluyor?

Çünkü sigara strese iyi gelir sanırlar. Ama bu bir “sanıdır”. Çünkü sigaranın strese iyi gelmek gibi bir becerisi yoktur. Hatta tam tersini yapar sigara, onları daha stresli yapar. Bana inanmayan sigara içicileri, sigara içemedikleri an nasıl hissettiklerine dikkat etsinler. Nasıl da gerginler değil mi? Sanıyorlar ki içmedikleri için gerginler, hâlbuki içtikleri için daha gerginler!

Sigaranın fizyolojik bağımlılık ve psikolojik bağımlılık yönlerinden hangisi daha baskın? Yüzde verebilir misiniz? Sigara kullananlar ne kadar süre sigara içmeyerek fiziksel bağımlılıktan kurtulabilirler?

Az önce de belirttim. Sorunun %1’i fiziksel nikotin bağımlılığı, %99’u psikolojik kısmıdır. Fiziksel bağımlılık 6 saatte %96.7’si çekilir. 48-72 saat içinde vücuttan tamamen temizlenmiş olur. İsterseniz 40 yıldır günde 4 paket içiyor olun. 72 saat sonra vücudunuz temizlenmiş olur.

Ama asıl sorun fiziksel bağımlılık değildir. Ve ondan kurtulmak için de hiçbir şey yapmaları gerekmez, hatta hiçbir şey yapmamaları gerekir! Vücut zaten bu öldürücü nikotin maddesini hızla dışarı atmak zorundadır. Çünkü nikotin öldürücü bir zehirdir. Sigara içenlerin ise kafalarını değiştirmeyi öğrenmeleri gerekir. Sigara içicisi, sigara içmeyen biri olmak istiyorsa, sigara içmeyen birinin bakış açısına gelmeli. Kafalarına iki yeni göz takmamız lazım!

Sigarayı bırakamamak kişinin iradesinin gücüyle ilgili mi, yine sigarayı bırakmada irade gücünün etkisi ne yöndedir?

Asla! İradesi güçlü insanlar sigara tuzağına derin düşerler. İnsanları iradesiz diye damgalamayı bıraksın herkes! Sigara içen birini sigarası bittiği zaman gör, gece yarısı çıkıp km’lerce yürüyebilir, hiç iradesi zayıf bir insanın yapabileceği bir şey mi bu?! Sigaranın onları öldürdüğünü bilmelerine rağmen devam ederler, hiç iradesiz bir insanın yapacağı şey mi bu? Sizi öldüreceğini bilmenize rağmen yapmaya devam etmek irade ister! İçicilerin sorunu iradesizlik değil, irade çatışmasıdır. Bir tarafları bırakmak ister ama bir tarafları da içmek ister. İçmek isteyen taraflarından kurtulamadıkları için de içmeye devam ederler. Sigarayı iradeyle bırakmak genelde ters teper, çünkü sigaranın kıymetini arttırır. Biliyorum, irade gücüyle sigarayı bırakmış birisi bu dediğimi okuduğu zaman “Bilemedin işte emre, ben iradeyle bir gecede küt diye bıraktım, bu iş irade işidir.” diyecektir ve böyle sanmakta haklıdır. Fakat anlaması gereken o kişilerin hiçbiri irade gücüyle bırakmamıştır. Karar verip kararlı oldukları için bırakmıştırlar. Bir konuda karar verebilmek bazen zor olabilir. Fakat karar verince kişi için konu kapanır, kararını hayatına uygular. Karar verdikten sonra irade gerekmez. İrade, karar veremediğin zaman karar vermiş gibi yapmak demektir.

Sigara içenler, bırakmak için pek çok sebepleri olmasına rağmen (zararlı olması, maddi külfeti vb.) sigarayı bırakmak isterler ama bir türlü bırakamazlar ve kendi içlerinde bir irade çatışması yaşarlar. Bu çatışma sigarayı bırakma lehine nasıl çevrilebilir?

Bunun tek yolu, sigara içme isteğinden kurtulmayı öğrenmektir. Yani sigara içirten sebepleri kafalarında nasıl bitireceklerini öğrenmeleri gerekir. Sigara-keyif, sigara-rahatlama, sigara-sıkıntı, sigara-konsantrasyon, sigara-kilo kontrolü, sigara-sosyalleşme, sigara-karizmatik görünme gibi inançları kafalarında bitirmeyi öğrenmedikleri sürece sigara içmeye devam etmek zorunda kalacaklar!

Türkiye sigara ile mücadelede nerede duruyor? Sigara fiyat politikalarının sigara bırakmadaki rolü ne düzeyde?

Türkiye gördüğüm kadarıyla dünyada pek çok ülkeye örnek oluyor, ilham veriyor! Gurur duyuyoruz! Gelip bizi inceliyorlar, neyi nasıl yapıyorsunuz diye.

Araştırmalar, sigara fiyatlarının yükselmesinin sigara tüketimini azalttığını gösteriyor. Eminim doğru bir tarafı vardır. Fakat konu bağımlılık olduğu için, sigara içenlerin savaş kamplarında yemeklerini sigarayla değiştiklerini düşününce, sigara fiyatını arttırmak dışında pek çok adım daha atılması gerektiğini düşünüyorum ki aslında bu adımları da atıyor Türkiye!

Siz terapilerinizde nasıl bir yöntem uyguluyorsunuz, ne kadar sürede sigarayı bıraktırıyorsunuz? Sizin sisteminizin temel mantığı nedir?

Sigara içme isteğini bitiriyoruz. Yani irade çatışmasını bitiriyoruz. İçme isteği bitince içmemek için irade gücüne ihtiyaç kalmıyor. Asla sigaranın zararlarını anlatmıyoruz, 2017 yılındayız bunu bilmeyen sigara içicisi olabilir mi sizce?! Nasıl yan etkileri olacağını bilmediğimiz hiçbir makine, araç, ilaç kullanmıyoruz! Ve İrlanda’da şu anda tamamlanan randomize kontrollü bilimsel çalışma sonucu, Allen Carr yönteminin, nikotin içeren bantlar/sakızlar, ilaçlardan 2 kat daha başarılı olduğunu kanıtladı! 6 saatlik çok keyifli bir seminer yapıyoruz, saatte bir sigara içme arası veriyoruz, yani sigaralarıyla geliyorlar seminere. Sigarayı kafalarında nasıl bitireceklerini öğretiyoruz. Bizimle son sigaralarını içip sigara tuzağından kurtuluyorlar. Sonra da bilinçaltına sigarayla ilgili doğru mesajları yerleştirdiğimiz çok keyifli bir derin rahatlama yapıyoruz. Buradan mutlu bir içmeyen olarak ayrılıyorlar!

Yorum bırakın